การสร้างความตระหนักด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม

การสร้างความตระหนักด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม

โดย ดร.อ้อมใจ  ไทรเมฆ
วันที่ 6 มีนาคม 2552
ณ ห้องฝึกอบรม ชั้น 6  สป.วท.
จัดโดย : ส่วนพัฒนายุทธศาสตร์  สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์

          วัตถุประสงค์ของการสร้างความตระหนักด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม คือ  (1) ทำให้สังคมไทยเป็นสังคมที่มีเหตุผลไม่หลงงมงาย (Science society)  (2) ทำให้ประชาชนไทยมีความสนใจในวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Science appreciation) และ  (3) ส่งเสริมให้เกิดการนำวิทยาศาสตร์ไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด  ซึ่งแนวคิดหลักของการดำเนินโครงการสร้างความตระหนักของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) นั้น  เน้นไปที่การใช้ทรัพยากร ได้แก่ องค์ความรู้  บุคลากร  และเครือข่ายที่มีอยู่ และเน้นการหาพันธิตร หรือผู้สนับสนุนร่วมในการดำเนินงาน  โดยมีเป้าหมายของการจัดกิจกรรมต่างๆ ที่คำนึงถึงคุณภาพมากกว่าที่จะเน้นเชิงปริมาณ  และเน้นไปที่การดำเนินงานในเรื่องที่มีผลกระทบสูงกับสังคม ซึ่ง สวทช. ได้ดำเนินโครงการประกอบด้วย  (1) การเสริมสร้างความรู้ผ่านสื่อ  (2) การพัฒนาผู้ผลิตสื่อ  (3) การจัดนิทรรศการและกิจกรรมวิชาการ  (4) การพัฒนาครู  (5) โครงการ LIST (Ethical legal and social implications)
          ในกิจกรรมด้านการเสริมสร้างความรู้ผ่านสื่อ ทาง สวทช.ได้สนับสนุนรายการโทรทัศน์เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ รวมทั้งสิ้น 204 นาทีต่อสัปดาห์ คิดเป็น 13% ของระยะเวลาออกอากาศรายการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีจากผู้ชม ซึ่งจากการสำรวจโดยบริษัทฯ  จัดอันดับความนิยม พบว่ารายการ Mega Clever,  Sponge และ Beyond Tomorrow มีจำนวนผู้ชมเฉลี่ยเกิน 2 ล้านคนต่อตอน  สำหรับการพัฒนาผู้ผลิตสื่อนั้น ทาง สวทช.ได้จัดให้ TSMC (Thai Science Media Center) เป็นหน่วยงานกลางในการประสานผู้เชี่ยวชาญให้ตอบข้อสงสัยที่เกิดขึ้นในสังคม  ตลอดจนการจัดอภิปรายหรือเสวนากับความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจ แก่สื่อสาธารณะเป็นระยะๆ  และสร้างเครือข่ายระหว่างนักวิจัยกับสื่อมวลชนให้สามารถทำงานร่วมกันได้สะดวกขึ้น  สำหรับการจัดกิจกรรมวิชาการและการพัฒนาครูนั้น ทาง สวทช.ได้จัดกิจกรรมในด้านดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง ดังเช่น มหกรรมประกวดเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร รางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2551  โครงการส่งเสริมการพัฒนาแหล่งเรียนรู้วิทยาศาสตร์ โครงการบ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร  กิจกรรมค่ายหุ่นยนต์ปลา  โครงการอบรมและสัมมนาหลักสูตรนาโนเทคโนโลยี ฯลฯ  สำหรับโครงการด้าน ELSI (Ethical legal and social implications) ทาง สวทช. ได้จัดโครงการการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องเทคโนโลยีชีวภาพกับชีวจริยธรรมขึ้น  เพื่อสร้างความตระหนักเกี่ยวกับผลกระทบที่สำคัญๆ รวมทั้งการมีส่วนร่วมระหว่างนักวิจัยและภาคส่วนต่าง ๆ ของสังคมในประเด็นดังกล่าว/......